3Dprinten

Bij Hack42 staan 4-3D printers. Daarmee kunnen we in 12 dimensies printen: door ruimte, tijd en alle zintuigen + 3 meer tegelijkertijd. In dit artikel lees je welke printers dat zijn, onze historie met 3D printen, wat de beste momenten zijn om erop te printen, wat het kost, hoe het eruit ziet en waar je meer kan leren over 3D printen.

Welke printers

De nieuwste printers zijn gemaakt door Bambu en Elegoo die onderling vechten om marktaandeel. Dit zijn "mainstream" printers: net als 2D-printers, aanzetten en het werkt*. Dat het werkt is de innovatie van de afgelopen jaren in 3D-printland waarvan je je kan afvragen waarom dit niet eerder gebeurde. Ze zijn snel, goedkoop, printen meerkleurig en relatief gemakkelijk in gebruik. * = Maar vergist je niet: het blijven printers: ze werken om onverklaarbare redenen niet precies op het moment dat je ze het hardst nodig hebt en de leverancier zal je op alle manieren proberen een poot uit te draaien. Bambu is de HP van de 3D printers. Maar gelukkig heb je daar bij Hack42 geen last van, wij werken de firmware van de printers niet bij dus ze blijven werken!

Printer	Kleuren	Bijzonderheid
Bambu X1C	16	Gebruik Bambu Slicer of Orca Slicer
Bambu P2S	4	Gebruik Bambu Slicer of Orca Slicer
Elegoo Centauri Carbon	1	Gebruik Orca Slicer, Custom open firmware
Zelfbouw???	1	Kan hoog printen, moet met SD kaart

Onze eerste printer

De eerste 3D printer die we hadden was de Mendel90 gebouwd door CookieMonster in 2012. Deze was snel, maar vroeg om veel toewijding aan onderhoud en tuning. Lang geleden, in 2013, is de printer tijdens een inbraak uit het raam gegooid en aan zijn verwondingen overleden. De printer staat nu bij de 3D-print vitrine als aandenken aan vervlogen tijden #boomer. In de veertien jaar daarna hebben allerlei 3D printers in de space gestaan, van RepRap tot Creality. Geen daarvan is echt populair geweest door een combinatie van hoge kennisdrempel, de printkwaliteit en de hoeveelheid aandacht die de printers nodig hadden. Er staat nu nog 1 printer van de oude generatie die het nog doet, speciaal omdat deze hoger kan printen dan andere printers.

Todo: foto's mendel90.

Printen en tijden

De meeste space-avonden, dinsdag- en vrijdagavond, staan alle printers te printen. Dan zijn ze voornamelijk beschikbaar voor ad-hoc printopdrachten die weinig tijd eisen. Wie langer of veel wil printen kan dat in overleg doen met aanwezigen of beter buiten deze tijden printen. Om te zien of printers bezet zijn, zijn de moderne printers voorzien van een webcam en gekoppeld aan Home Assistant, dus je hoeft er niet naartoe te lopen om te zien of ze vrij zijn maar dat kan wel. In het flexlab hangen ook 5 lampen, het zijn er 5!, die de status van de printers aangeven. Als alle printers staan te printen heeft dat een hypnotiserend effect, maar die ervaring kan misschien ook komen door al het gesmolten plastic dat er wordt verwerkt.

Qua printbaar plastic liggen er meerdere brandstoftanks aan rollen PLA en enkele rollen PETG. In alle kleuren van de regenboog en met allerlei effecten zoals glimmend, glow in the dark, met glitters en dergelijke. Je mag eigen materiaal meenemen en daarmee printen, maar lees de handleiding daarvan. Omdat er geen afzuiging en filterinstallatie in de printruimte aanwezig is mag je alleen met PLA en PETG printen. Bij uitzondering kan je TPU gebruiken in lage kwantiteiten.

Kosten en -berekening

Voor ad-hoc prints betaal je als deelnemer 5 cent per gram. Wie veel wil printen, in grote aantallen of veel plastic of tijd gaat gebruiken zijn er altijd dealtjes te maken. De prijs is zo opgesteld dat je betaalt voor het plastic en onderhoud + slijtage aan de printers en onderdelen. Plastic kopen we in voor 10 tot 25 euro per rol. Onderdelen en onderhoud zit in printkoppen, printplaten, AMS-en en allerlei verbruiksmaterialen, gereedschap en infrastructuur. Als je dus duur filament pakt en onderhoud rekent kom je snel op 2.5cent + 2.5 cent per gram uit. We vonden dat dit na een klein jaar printen een surplus van ±100 euro opleverde.

Met de overgebleven inkomsten wordt weer nieuw filament en eventueel nieuwe printers gekocht, zodat de wereld uiteindelijk zal bestaan uit <del>paperclips</del> 3D printers.

Kom naar Hack42 om te 3D printen

Kom dus naar Hack42 om te 3D printen! Is het je eerste keer om iets te printen? Kijk dan eerst een paar van de volgende YouTube filmpjes. Daarin wordt in een aantal simpele stappen uitgelegd wat je nodig hebt. Zorg dat je voorzien bent van 1: een laptop, 2: 3d-print software, 3: wifi.

Zoek je iets leuks om te printen, kijk dan op sites als thingiverse of makerworld.

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt 17 mei 2026.

Todo:

- Fotogallerij van printers en overzicht

- Fotogallerij van items in de vitrinekast

- Meer links naar de Wiki en naar geprinte dingen die op de wiki staan